15 | 12 | 2019
Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Dzień dobry
Liny stalowe jak dużo innych produktów technicznych wytwarzane są w wielu rodzajach i mają różne przeznaczenie.

Liny stalowe są powszechnie używane w takich urządzeniach przemysłowych, jak maszyny budowlane spychacze, różnego rodzaju urządzenia transportowe żurawie, liny służące do przymocowania ciężarów w czasie ich przenoszenia zaczepy ładunków.

Wybór budowy liny do danego urządzenia zależy przede wszystkim od konstrukcji urządzenia i warunków w jakich lina pracuje. W poniższym artykule skupię się na linach sztywnych, pracujących na rozciąganie i linach elastycznych które mogą pracować na bębnach o różnej średnicy.

Główne kryteria prawidłowego doboru konstrukcji lin stalowych.

– Liny stalowe o konstrukcji 1×7 1×19 i 1×37 
Używane przeważnie w przypadkach w których lina pracuje wyłącznie po linii prostej, a więc w wypadku lin naciągowych (np. maszty telewizyjne|liny pod kable telefoniczne|liny do nacigu siatki|liny do zrywek|liny do zawiesi dźwigowych, ładunkowych}. Liny z cienkich drutów mogą być stosowane jako linki sterownicze przenoszące siły w różnych urządzeniach przemysłowych (np. linki w rowerach. Podstawowym parametrem wyróżniającym linki o takich konstrukcjach jest ilość drutów. Jeżeli linka jest bardziej elastyczna to mniej odporna na ścieranie, im sztywniejsza to bardziej odporna na zrywanie i ścieranie.

lina stalowa 3 mm 6 7 miekka ocynkowana dom techniczny wielun

Liny stalowe o konstrukcji 6×7 6×19 6×37
Liny te wykorzystywane są w sytuacjach w których lina pracuje na kołach lub krążkach linowych - wciągarki linowe, i gdy oprócz wytrzymałości wymaga się od niej odpowiedniej giętkości. Liny o konstrukcji 6×7 cechują się znaczną odpornością na ścieranie przy niewielkiej elastyczności.

No i kilka terminów, które umożliwią nam dobrać linę do naszych potrzeb.

WYTRZYMAŁOŚĆ LIN i podawana siła zrywająca.

Siłę zrywająca częstokroć podaje się w newtonach N lub w wielokrotnościach tej jednostki. Dla uproszczenia aprobuje się, że
1daN=1kg a dokładniej 1daN=1.019716, jednak dla naszych potrzeb dokładne obliczanie jest niepotrzebne.

W zaokrągleniu:
1N=0,1kg
1daN (deka)=1kg
1kN (kilo)= 100kg

 

Średnica [mm] Wytrzymałość Wytrzymałość na rozciąganie [N/mm²] [Mpa] Splot RHRL Obciążenie zrywające [kg] Waga [g/mb]
1 1,2kN 1770 1.10.2007 120 5
1,5 1,3kN 1770 6×7+FC 132 8
2 2,3kN 1770 6×7+FC 234 14
3 5,3kN 1770 6×7+FC 540 32
4 9,4kN 1770 6×7+FC 958 56
5 14,6kN 1770 6×19+FC 1488 87
6 21,0kN 1770 6×19+FC 2141 125
8 37,4kN 1770 6×19+FC 3813 221
10 58,4kN 1770 6×37+FC 5955 346
12 84,1kN 1770 6×37+FC 8575 498
14 129,4kN 1770 6×37+FC 13200 700
16 172,5kN 1770 6×37+FC 17600 930
18 220,6kN 1770 6×37+FC 22500 1180
20 248,0kN 1770 6×37+FC 25300 1340

 

Patrząc na siłę zrywającą dla liny podawaną przez producenta trzeba pamiętać, że jest ona wyznaczana w idealnych warunkach.
- liny zrywane są w perfekcyjnych warunkach laboratoryjnych (temperatura, wilgotność itp.)
- lina poddawana testom nie jest narażona na promieniowanie UV i związki chemiczne, wodę piach itd.
- wyrób jest nowy i nie ma uszkodzeń, które zachodzą podczas zwykłego użytkowaniu (przetarcia, zagniecenia)
- wyrób w czasie zrywu mocowany jest w stosownych uchwutach, które nie wywołują osłabienia liny (zryw liny jest prawidłowy jeżeli następuję w pewnej odległości od szczęk). Tym idealnym warunkom, można teraz przeciwstawić linę, która w trakcie codziennej pracy narażona jest na szereg niekorzystnych elementów.

- Współczynnik bezpieczeństwa v.
Jest to wielkość powstała z stosunku siły zrywającej do optymalnego bezpiecznego ciężaru lub siły. Im wyższy współczynnik tym bezpieczniejsza praca. W zależności od warunków współczynnik inaczej będziemy podawać w wciągarkach poziomych i linkach. I tak dla przykładu: w górnictwie oo 1973 roku według Przepisów Technicznej Eksploatacji Kopalń (PTEK), lina w bębnowym urządzeniu wyciągowym powinna mieć statyczny współczynnik bezpieczeństwa co najmniej 6 przy wyciąganiu urobku i 8 do jazdy ludzi. W wyciągach z kołem pędnym wymagany współczynnik bezpieczeństwa wynosił 7 w przypadku wyciągania urobku i 9 do jazdy ludzi.
W wypadku lin stosowanych w wciągarkach jednokierunkowych poziomych ( np do naciągu siatki lub wciągania samochodu) współczynnik bezpieczeństwa nie przekracza 3.
Ilorazem posługujemy się w następujący sposób. Jeżeli będziemy transportować jakiś ładunek m=200 daN to do tego celu powinniśmy użyć liny liny o
wytrzymałości v*200 daN= 1600 daN ( założenie współczynnika bezpieczeństwa v=8).

Zaploty, mocowanie lin.

kausza na stalowej linie

Sposób mocowania lin także wpływa na ich wytrzymałość. Liny stalowe zamknięte na kauszach o odpowiednim promieniu w miejscu zgięcia nie tracą swojej wytrzymałości ( liny sztywne powinny mieć większe kausze). Sposób zaciśnięcia lin zaciskami w znacznym stopniu osłabia linę. Dlatego warto używać zaciski przeplatane lub zagniatać liny tulejami. Najbardziej skuteczną metodą jest przeplatanie, ze powodu na charakter lin stalowych bardzo rzadko stosowane.

– Elastyczność
Elastyczność liny jest określona przez stosunek metalicznego przekroju do liczby drutów w konstrukcji. Przyjmuje się, że przy większej ilości splotek i drutów liny są bardziej elastyczne.

 – Zgniatanie

Właściwość ten ma odrębne znaczenie w wielokrążkowych urządzeniach dźwigowych, w których liny narażone są na miejscowe odkształcenia. W takim wypadku liny elastyczne wielozwojowe są znacznie bardziej trwałe na ewentualne uszkodzenia. Stosowanie lin z rdzeniem stalowym dodatkową zwiększa odporność na zgniatanie, niestety w wypadku lin klasycznych zmniejsza się wtedy zdecydowanie ich elastyczność.

– Smarowanie ( smary suche np PTFE doskonały do linek w pancerzach lub na zewnątrz)
W zależności od potrzeb i podstawowych wymagań liny mogą być smarowane. Dobrze nasmarowane liny są chronione podczas składowania i użytkowania. Większość nowych lin jest nasmarowana fabrycznie, w trakcie eksploatacji mówimy o dodatkowym smarowaniu lin. Liny przed smarowaniem muszą być wyczyszczone następnie smarowane smarami:
- suchymi nie powodującymi przyklejania się brudu
- o znacznej penetracji
- o długotrwałej ochronie antykorozyjnej, przeciw zamarzającej.
To tyle pozdrawiam.